Een gebergte, een vlakte en een water dat zee noch land is

Veneto lees je van boven naar beneden. Bovenaan staan de Dolomieten van Belluno, werelderfgoed; daaronder de Prealpen met hun hoogvlaktes; dan een band van losse heuvels die uit het vlakke land oprijzen, de Euganese en de Berici-heuvels, uitgedoofde vulkanen; en ten slotte de vlakte, die meer dan de helft van het gebied beslaat en zonder trap de zee bereikt.

De rivieren

Er dalen er vele af, vrijwel parallel: de Adige, de op een na langste rivier van Italië, de Piave, de Brenta, de Bacchiglione, de Livenza. De Po vormt de zuidgrens en mondt uit in zijn delta, die in de provincie Rovigo ligt. Al die waterlopen zijn al eeuwen bedijkt, en het net van kanalen en sluizen dat de vlakte regelt is het werk van de Republiek Venetië.

De lagune

De lagune van Venetië is de grootste van de Middellandse Zee: vijfhonderdvijftig vierkante kilometer ondiep water, schorren, geulen en eilanden, van de zee gescheiden door drie zeegaten. Het is geen natuurlijk toeval dat aan zichzelf werd overgelaten: Venetië heeft er eeuwenlang aan gewerkt en de rivieren omgeleid die haar dichtslibden. Sinds 2020 sluiten de kleppen van het Mose de zeegaten wanneer het tij te hoog komt.

De kust en de delta

De kustlijn is over alle honderdzestig kilometer laag en zandig, met duinruggen en dennenbossen erachter: op die strook liggen de campings. In het zuiden is de Podelta een wereld apart, van lagunes, visvallen, dijken en rietvelden, sinds 1997 regionaal park en Unesco-biosfeerreservaat.

De bergen

Tot de Dolomieten van Belluno behoren de Tre Cime di Lavaredo op de grens, de Civetta, de Pelmo, de Antelao en de Pale di San Martino; de Marmolada, die de grens met Trentino vormt, komt tot 3.343 meter en is de hoogste top van alle Dolomieten. Verder naar het zuiden zijn de hoogvlaktes van Asiago en de Cansiglio lager en veel bosrijker.